KLORİT
Kimyasal Bileşimi, (Mg,Fe,Al,)6 (Si,Al)4 O10 (OH)8 Kristal Sistemi, Monoklinik Kristal Biçimi, Kristalleri levhamsı, pseudo-hegzagonal, bazen prizmatik; masif, toprağımsı Sertlik, 2 - 3 Özgül Ağırlık, 2.6 - 3.3 Dilinim, { 001} mükemmel Renk ve Şeffaflık, Yeşil; sarı, kahverengi Parlaklık, Camsı Ayırıcı Özellikleri, Tipik yeşil rengi, dilinimi, elastik olmayan yapraklanması Bulunuşu, Klorit, magmatik kayalarda, piroksen, amfibol ve mika minerallerinin alterasyonu ile olusur. Metamorfik kayalarda yaygın olarak bulunan ve yesil-şist fasiyesini karakterize eden bir mineraldir.
KUVARS
Kimyasal Bileşimi, SiO2 Kristal Sistemi, Hegzagonal Kristal Biçimi, Altıgen prizmalar şeklinde kristalli; prizma yüzeyleri kristalin uzun kenarlarına dik yönde çizikli İkizlenme, Dauphin, Brezilya ve Japon ikizleri çok yaygındır. Sertlik, 7 Özgül Ağırlık, 2.65 Renk ve Şeffaflık, Genellikle renksiz, bazen beyaz; şeffaf-yarışeffaf Parlaklık, Camsı Ayırıcı Özellikleri, Kristal şekli, camsı görünümü, sertliği, konkoidal kırılması Türleri; Sagenit (rutil iğnecikleri içeren kuvars), ametist (mor, eflatun), süt kuvarsı (beyaz), gül kuvarsı (gül pembesi), sitrin (sarı), dumanlı kuvars (duman renkli, bulanık görünümlü) Bulunuşu, Doğada yaygın olarak rastlanan minerallerin başında gelir. Magmatik, metamorfik, özellikle granit ve ganaysların, sedimanter kayaların olağan bileşenidir. Kuvarsitlerin ana bileseni olan kuvars, birçok cevherleşmenin de gang minerali olarak bulunur.
KROMİT
Kimyasal Bileşimi, FeCr2O4 Kristal Sistemi, Kübik Kristal Biçimi, Çok nadir bulunan kristalleri oktahedral; masif, tanesel Sertlik, 5.5 Özgül Ağırlık, 4.5 - 4.8 Renk ve Şeffaflık, Siyah; opak Çizgi Rengi, Kahverengi Parlaklık, Metalik Ayırıcı Özellikleri, Çizgi rengi ve zayıf manyetiklik özelliği Bulunuşu, Kromit, peridotit ve diğer ultrabazik kayalar ile serpantinitlerde yaygın olarak bulunur. Magmatik diferansiyasyon sonucu, magmadan itibaren soğuma sırasında, kromit'in ilk olarak ayrılması ile zengin kromit yatakları oluşur.
KALKOPİRİT
Kimyasal Bileşimi, CuFeS2 Kristal Sistemi, Tetragonal Kristal Biçimi, Tetrahedral kristaller seklinde, genellikle masif İkizlenme, {112} ve { 012} yüzeylerinde yaygın Sertlik, 3.5 - 4.0 Özgül Ağırlık, 4.35 - 4.40 Dilinim, { 011} Renk ve Şeffaflık, Pirinç sarısı; opak Çizgi Rengi, Yeşilimsi, siyah Parlaklık, Metalik Ayırıcı Özellikleri, Rengi, çizgi rengi; yumuşaklığı ile pritten, sertliği ile altından ayrılır Bulunuşu, Birincil olarak mağmatik kayaçlarda ve hidrotermal damarlarda pirit, pirotin, kassiterit, sfalerit, galenit gibi cevher mineralleri ve kuvars, kalsit, dolomit gibi gang mineralleri ile birlikte bulunur."Porfiri bakır" yataklarında oluşan önemli mineraldir.
LÖSİT
Kimyasal Bileşimi, KAlSi2O6 Kristal Sistemi, Normal oluşum sıcaklığında, Tetragonal (Pseudo-kübik); 625oC'ın üzerinde, kübik kristalli Kristal Biçimi, İkositetraedr (yirmidört yüzeyli) ve izometrik kristalli dir. İkizlenme, { 110} yüzeyinde yaygın Sertlik, 5.5 - 6 Özgül Ağırlık, 2.47 - 2.50 Dilinim, { 110} kötü Renk veŞeffaflık, Beyaz, gri, bej; şeffaf-yarışeffaf Çizgi Rengi, Renksiz Parlaklık, Camsı Ayırıcı Özellikleri, Kristal formu, Bulunuşu Bulunuşu, Tipik olarak, potasyumca zengin ve silis bakımından fakir bazik lavlarda oluşur. Kuvars ile kesinlikle birlikte bulunmaz. Yüksek basınç altında duraysızdır. Potasyumca zengin, silisce fakir olan trakitik kayalarda bulunur. Plütonik yada metamorfik kayalarda lösite rastlanmaz .
LÜLE TAŞI (SEPİYOLİT)
Kimyasal Bileşimi, Mg2SiO3O8.2H2O Kristal Sistemi, Ortorombik Kristal Biçimi, Masif; ince lifsi; Çoğunlukla kompakt ve nodüllü, toprağımsı veya kil görünümlü Sertlik, 2 - 2.5 Özgül Ağırlık , 2 Renk ve Şeffaflık, Beyaz, grimsi, sarımsı, mavimsi yeşil yada kırmızımsı; organik madde içeriğine bağlı olarak kahverengimsi, opağa yakın. Parlaklık, Mat Bulunuşu, Playalarda , bataklık ortamlarda oluşan sedimanter yataklarda bulunur. Çoğunlukla manyezit ve serpantinin alterasyon ürünü olarak oluşur. Laküstrin sedimanların otijenik mineralidir.
MANYETİT
Kimyasal Bileşimi, Fe3O4 Kristal Sistemi, Kübik Kristal Biçimi, Çoğunlukla oktahedral kristalli; masif, tanesel İkizlenme, { 111} yüzeyinde olağan Sertlik, 5.5 - 6.5 Özgül Ağırlık, 5.175 - 5.197 Renk ve Şeffaflık, Demir siyahı, grimsi siyah; opak Çizgi Rengi, Siyah Parlaklık, Metalik Ayırıcı Özellikleri, Kuvvetli manyetiklik (mıknatıs) özelliği, rengi ve çizgi rengi ile ayrılır. Bulunuşu; Sülfit yataklarında, metamorfik kayalarda, pegmatitlerde ve değişik magmatik kayalarda oluşabilen bir demir mineralidir. Kontakt ve rejyonal metamorfik kayalarla, yüksek sıcaklıklı hidrotermal damarlarda sıkça rastlanır.
MANYEZİT
Kimyasal Bileşimi, MgCO3 Kristal Sistemi, Hegzagonal Kristal Biçimi, Kristalleri yaygın değildir; genellikle rombohedral; nadiren prizmatik; levhamsı, masif, kompakt, orta-ince taneli, tebesirimsi, bazen lamelli yada lifsi Sertlik, 3.5 - 4.5 Özgül Ağırlık, 3.0 - 3.1 Dilinim, { 10-11} mükemmel Renk ve Şeffaflık, Renksiz, beyaz, gri, sarımsı kahverengi; şeffaf-yarışeffaf Çizgi Rengi, Beyaz Parlaklık, Camsı-donuk-mat Ayırıcı Özellikleri, Kalsitte olduğu gibi, soğuk seyreltik HCl' den etkilenir ve köpürerek çözünür. Bulunuşu, Manyezit, kalsite göre daha az bulunur ve genellikle sedimanter kayalarda oluşur. Magnezyumca zengin metamorfik ve magmatik kayaların karbonik asit içeren sularla altere edilmesi sonucu meydana gelir. Serpantinleşmiş kaya kütlelerinde sıkca rastlanır. Talkşist gibi magnezyumca zengin metamorfik kayalardaki damarlarda da oluşur.
MOLİBDENİT
Kimyasal Bileşimi, MoS2 Kristal Sistemi, Hegzagonal Kristal Biçimi, Genellikle levhamsı, yapraksı kristalli, masif Sertlik, 1 - 1.5 Özgül Ağırlık, 4.62 - 5.06 Dilinim, { 0001} yüzeyinde mükemmel Renk ve Şeffaflık, Kurşun grisi, opak Çizgi Rengi, Kağıt üzerinde mavimsi gri, yeşilimsi gri Parlaklık, Metalik Ayırıcı Özellikleri, Grafit ile aynı sertliktedir, fakat özgül ağırlığı daha yüksektir. Bulunuşu, Yaygın olarak bulunan bir molibden mineralidir. Yüksek sıcaklıkta, damarlarda, kontakt metamorfik yataklarda, granitlerde, pegmatitlerde ve aplitlerde bulunur.
MUSKOVİT
Kimyasal Bileşimi, KAl3Si3O10 (OH)2 Kristal Sistemi, Monoklinik Kristal Biçimi, Kristalleri daima yapraksı; çoğunlukla lamelli İkizlenme, { 001} yüzeyinde olağan Sertlik, 2.5 { 001} yüzeyine paralel 4 { 001} yüzeyine dik Özgül Ağırlık, 2.77 - 2.88 Dilinim, { 001} mükemmel Renk ve Şeffaflık, Renksiz; bazen açık gri, yeşil, sarı, kahverengi ve eflatun'un değişik tonlarında; gül kırmızısı, koyu yakut kırmızısı; şeffaf-yarışeffaf Çizgi Rengi, Renksiz Parlaklık, İnci parıltılı, camsı, ipeksi Ayırıcı Özellikleri, Yapraksı, levhamsı kristal formu, rengi ve parlaklığı Bulunuşu, Birçok jeolojik ortamda yaygın ve bol olarak bulunur. Özellikle granitik kayalarda, pegmatitlerde; fillitlerde, şistlerde ve gnayslarda; detritik olarak da otijenik sedimanter kayalarda olusur. Feldspatların çözünmesi sonucu ikincil olarak da meydana gelebilir.
OLİVİN
Kimyasal Bileşimi, (Mg,Fe)2SiO4 Kristal Sistemi, Ortorombik Kristal Biçimi, Magmatik kayalarda izole tanesel agregatlar şeklindedir. Kristalleri üç ayrı prizmanın kombinasyonundan oluşur. İkizlenme, Gözlenebilir. Sertlik, 6.5 - 7 Özgül Ağırlık, 3.3 - 3.4 Dilinim, Zayıf Renk ve Şeffaflık, Yeşil, sarımsı, kahverengimsi siyah; kırmızımsı; şeffaf - yarışeffaf Parlaklık, Camsı Ayırıcı Özellikleri, Rengi, kristal formu, sertliği Bulunuşu, Olivin, silis bakımından fakir dünit, bazalt, gabro, troktolit, ve peridotit gibi magmatik kayaların ana bileşenlerindendir. Ayrıca magnezyumlu sedimanların, silisli dolomitlerin metamorfizması ile de oluşur .
PİRİT
Kimyasal Bileşimi, FeS2 Kristal Sistemi, Kübik Kristal Biçimi, Genellikle kübik, oktahedral, piritohedral kristalli İkizlenme, { 011} yüzeyinde bazen çapraz ikizlerine rastlanır. Sertlik, 6 - 6.5 Özgül Ağırlık, 5-5.028 Dilinim, { 100} belirsiz Renk ve Şeffaflık, Metalik pirinç sarısı, opak Çizgi Rengi, Yeşilimsi siyah Parlaklık, Metalik Ayırıcı Özellikleri, Daha soluk renkli ve daha sert olmasıyla kalkopiritten ayrılır. Kırılganlığı ve sertliği, altından ayırıcı özelliğidir. Bulunuşu, Pirit, yaygın olan bir sülfit mineralidir. Magmatik ayrımlaşma ile oluşabilir. Magmatik kayalarda, kontakt metamorfik yataklarda, hidrotermal damarlarda, birincil ve ikincil olarak bazı sedimanter kayalarda bulunur.
PLAJİYOKLAZ
Kimyasal Bileşimi, NaAlSi3O8 - CaAl2Si2O8 Kristal Sistemi, Triklinik Kristal Biçimi, Prizmatik yada levhamsı kristalli; masif, tanesel İkizlenme, Polisentetik ikizlenme çok yaygın ve tipiktir. Albit, periklin, karlsbad, Baveno ve Manebach yasalarına göre ikizleri yaygındır. Sertlik, 6 - 6.5 Özgül Ağırlık, 2.6 - 2.8 Dilinim, İki yönde; iyi Renk ve Şeffaflık, Genellikle beyaz, bazen pembe, yeşilimsi veya kahverengimsi; seffaf-yarışeffaf Parlaklık, Camsı Ayırıcı Özellikleri, Potasyum feldspatlardan polisentetik ikizlenmesiyle ayrılır. Albit, oligoklaz, andezin, labradorit, bitovnit ve anortit olmak üzere, kimyasal bileşimindeki değişikliğe göre değişik türleri vardır. Bu mineraller, mikroskop altında birbirlerinden ayrılabilir. Bulunuşu, Özellikle magmatik kayalarda çok yaygın olarak bulunan bir mineraldir. Magmatik kayaların sınıflamasında temel oluşturur. Sodik plajiyoklaz, daha çok granitik magmatik kayaların bileşiminde yer alırken, kalsik plajiyoklaz, bazaltların ve gabroların ana bileşenleri arasında yer alır. Çok değişik türden metamorfik (şist, gnays, amfibolit) kayalarda ve sedimanter kayalarda (detritik taneler halinde) bulunabilir .
SMİTSONİT
Kimyasal Bileşimi, ZnCO3 Kristal Sistemi, Hegzagonal Kristal Biçimi, Rombohedral kristalli; pürüzlü yüzeyli, masif, kompakt, genellikle böbreğimsi, bazen sarkıt şekilli Sertlik, 4 - 4.5 Özgül Ağırlık, 4.30 - 4.45 Dilinim, { 10-11} mükemmel Renk ve Şeffaflık, Beyaz, gri, soluk-koyu sarı, sarımsı kahverengi, kahverengi, parlak elma yeşili, mavimsi yeşil, mavi, koyu pembe, mor, nadiren renksiz; şeffaf-yarışeffaf Çizgi Rengi, Beyaz Parlaklık, Camsı parlaklık Ayırıcı Özellikleri, Dilinimi, HCl'de çözünebilirliği, yüksek özgül ağırlığı Bulunuşu, Çinko içeren maden yataklarının oksidasyon zonlarında oluşur. Genellikle sfalerit, hemimorfit, galenit ve kalsit mineralleri ile birlikte bulunur. Yarışeffaf olanları süs taşı olarak kullanılır.
SİDERİT
Kimyasal Bileşimi, FeCO3 Kristal Sistemi, Hegzagonal Kristal Biçimi, Çoğunlukla rombohedral kristalli; levhamsı, prizmatik, masif; orta-ince taneli; nadiren böbreğimsi, oolitik. Sertlik, 3.5 - 4 Özgül Ağırlık, 3.96 Dilinim, { 10-11} mükemmel Renk ve Şeffaflık, Soluk sarımsı, sarımsı gri, soluk yeşil, gri, kül grisi, sarımsı kahverengi, grimsi kahverengi, siyahımsı kahverengi; nadiren beyaz yada renksiz; şeffaf-yarışeffaf Çizgi Rengi, Beyaz Parlaklık, Camsı Ayırıcı Özellikleri, Rengi ve özgül ağırlığının yüksek olması nedeniyle kalsit ve dolomitten ayrılır. Seyreltik HCl'de yavaş çözünür. Bulunuşu, Masif siderit, tabakalı sedimanter yataklarda, özellikle çamurtaşı ve marnlarda, demir içerikli konkresyonlar şeklinde yaygın olarak oluşur. Hidrotermal cevher damarlarında pirit, kalkopirit, galenit gibi minerallerin yanında gang minerali olarak bulunur. Bazaltik volkanik kayalarda, bazen pegmatitlerde ve metamorfik kayalarda da rastlanır.
TALK
Kimyasal Bileşimi, Mg3Si4O10(OH)2 Kristal Sistemi, Monoklinik Kristal Biçimi, Kristalleri çoğunlukla ince levhamsı; masif, ince taneli kompakt Sertlik, 1 Özgül Ağırlık, 2.58 - 2.83 Dilinim, { 001} mükemmel Renk veŞeffaflık, Beyaz, gri, donuk yeşil, gümüş beyazı; Yarı şeffaf Çizgi Rengi, Beyaz Parlaklık, İnci pırıltılı Ayırıcı Özellikleri, Yumuşaklığı, sabunsu olması, rengi Bulunuşu, Olivin, piroksen ve amfibol gurubu minerallerin alterasyonu ile ikincil olarak meydana gelir. Manganezli kayaların düşük-orta mertebeli metamorfizmasıyla birincil olarak oluşur ve genellikle tremolitle beraber bulunur.
TOPAZ
Kimyasal Bileşimi, Al2SiO4(F,OH)2 Kristal Sistemi, Ortorombik Kristal Biçimi, Kısa - uzun prizmatik iyi gelişmiş kristalleri vardır; bazen masif, tanesel Sertlik, 8 Özgül Ağırlık, 3.49 - 3.57 Dilinim, { 001} mükemmel. Renk ve Şeffaflık, Renksiz, beyaz, gri, mavimsi, yeşilimsi, sarımsı, sarı - kahverengi, turuncu, pembemsi, kırmızımsı; Şeffaf - yarı şeffaf Çizgi Rengi, Renksiz Parlaklık, Camsı Ayırıcı Özellikleri, Kristal formu, sertliği, yüksek özgül ağırlığı Bulunuşu, Topaz tipik olarak granit pegmatitlerde, riyolitlerde ve kuvars damarlarında oluşur. Ayrıca flor içeren çözeltilerle bozunmus granitlerde fluorit, turmalin, apatit, beril ve kassiteritle birlikte bulunur.
ZİRKON
Kimyasal Bileşimi, ZrSiO4 Kristal Sistemi, Tetragonal Kristal Biçimi, Kısa-uzun prizmatik kristalli; dipiramidal; ışınsal lifsi agregatlar ve düzensiz taneler halinde İkizlenme, { 111} , { 100} ve { 221} yüzeylerinde, özellikle dirsek ikizi yaygındır. Sertlik, 7.5 Özgül Ağırlık, 4.6 - 4.7 Dilinim, { 110} , { 111} zayıf Renk ve Şeffaflık, Renksiz, kahverenginin tonları, yeşil, gri, sarı ve kırmızı; şeffaf Parlaklık, Elmas parıltılı, camsı Ayırıcı Özellikleri, Kare prizma kristal formu, kahverengimsi rengi, sertliği ve yoğunluğu Bulunuşu, Zirkon, granit, siyenit, nefelin siyenit gibi magmatik kayaların yaygın olarak bulunan aksesuar minerallerindendir. Şist ve gnays gibi metamorfik kayalarda da bulunabilir. Sertliği ve özgül ağırlığı nedeniyle, detritik taneler halinde plaserlerde de rastlanabilir.
