ANTİMONİT (STİBNİT)
Kimyasal Bileşimi, Sb2S3 Kristal Sistemi, Ortorombik Kristal Biçimi, İnce-uzun prizmatik kristalli, düşey yönde çiziklere sahip, iğnemsi kristalleri genellikle ışınsal gruplar oluşturur İkizlenme, { 130} ve { 120} yüzeylerinde nadir Sertlik, 2 Özgül Ağırlık, 4.63 - 4.66 Dilinim, { 010} mükemmel Renk ve Şeffaflık, Kurşun grisi, mavimsi, siyahımsı; opak Çizgi Rengi, Gri-koyu gri Parlaklık, Metalik Ayırıcı Özellikleri, Mükemmel dilinimi, düşük sertliği, rengi (kurşun grisi), kibrit yada mum alevinde eriyebilmesi Bulunuşu, Düşük sıcaklıklı hidrotermal damarlarda yada sıcak su kaynaklarında oluşur. Genellikle realgar, orpiment, galenit, pirit ve sinobar mineralleri ile birlikte bulunur
ANHİDRİT
Kimyasal Bileşimi, CaSO4 Kristal Sistemi, Ortorombik Kristal Biçimi, Kristalleri nadir; genellikle masif, tanesel, lifsi Sertlik, 3.5 Özgül Ağırlık, 2.98 Dilinim, { 010} mükemmel Renk ve Şeffaflık, Renksiz-beyaz, gri, mavimsi, eflatun, kırmızımsı, kahverengimsi; şeffaf-yarışeffaf Çizgi Rengi, Beyaz Parlaklık, Camsı Ayırıcı Özellikleri, Birbirine dik üç yönlü dilinime sahip, jipsten daha sert, özgül ağırlığı kalsitten fazla Bulunuşu, Jips ve halit mineralleri ile birlikte oluşan bir evaporit mineralidir. Deniz suyundan direkt olarak çökelir. Jips'in dehidratasyonu ile de oluşabilir.
APATİT
Kimyasal Bileşimi, Ca5(PO4)3(F, Cl, OH) Kristal Sistemi, Hegzagonal Kristal Biçimi, Prizmatik ve levhamsı kristalleri yaygındır, masif ve tanesel. Sertlik, 5 Özgül Ağırlık, 3.1 -3.3 Dilinim, Zayıf Renk ve Şeffaflık, Yeşil, grimsi yeşil, beyaz, kahverengi, sarı, mavimsi, kırmızımsı; Şeffaf-yarı şeffaf Çizgi Rengi, Beyaz Parlaklık, Camsı Ayırıcı Özellikleri, Kristal sekli, rengi, sertliği Bulunuşu, Yaygın olarak rastlanan bir fosfat mineralidir. Magmatik kayaların büyük bir bölümünde aksesuar minerali olarak bulunur. Pegmatitlerde ve yüksek sıcaklık ürünü hidrotermal damarlarda bol miktarda oluşabilir. Sedimanter, bölgesel ve kontakt metamorfik kayalarda da rastlanabilir.
ARAGONİT
Kimyasal Bileşimi, CaCO3 Kristal Sistemi, Ortorombik Kristal Biçimi, İkizlenme göstermeyen türleri nadir, iğnemsi, bazen levha şekillidir. Güçlü ikizlenme gösteren türleri iğnemsi, prizmatik, lifsi, pizolitik, sarkıt ve sütun şekillidir. İkizlenme, Çok yaygın pseudo-hegzagonal şekilli ikizleri, özellikle { 110} yüzeyinde altılı prizmalar halinde gözlenir. Sertlik, 3.5-4 Özgül Ağırlık, 2.947 Dilinim, { 010} belirgin Renk ve Şeffaflık, Renksiz, beyaz, sarımsı, gri, yeşil, mavimsi yeşil, mavi, kırmızı, kahverengi; şeffaf-yarışeffaf Çizgi Rengi, Beyaz Parlaklık, Camsı, reçine parlaklığı Ayırıcı Özellikleri, HCl'de çözünebilirlik, CaCO3'ın polimorfu olan kalsitten kristal formu ve özgül ağırlığının fazla olması nedeniyle ayrılabilir. Bulunuşu, Kalsit kadar yaygın değildir. Yüzeye yakın kesimlerde oluşan düşük sıcaklıklı yataklardan itibaren jips bantları ile birlikte oluşur. Maden yataklarının oksidasyon zonlarında malahit ve smitsonit gibi ikincil minerallerle birlikte; değişik metamorfik ve sedimanter kayalarda oluşabilir.
BARİT
Kimyasal Bileşimi, BaSO4 Kristal Sistemi, Ortorombik Kristal Biçimi, Çoğunlukla ince-kalın levhamsı kristalli, kısa-uzun prizmatik; bazen lifsi yada lamelli; tanesel Sertlik, 3 - 3.5 Özgül Ağırlık, 4.5 Dilinim, { 001} mükemmel Renk ve Şeffaflık, Renksiz, beyaz, gri, sarımsı, kahverengimsi, yeşilimsi, kırmızımsı; şeffaf-yarışeffaf Çizgi Rengi, Beyaz Parlaklık, Camsı Ayırıcı Özellikleri, Yüksek özgül ağırlığı, dilinimi, kristal şekli, asitte çözünmezlik Bulunuşu, Orta-düşük sıcaklıkta meydana gelen hidrotermal damarlarda yaygın olarak bulunan bir baryum mineralidir. Bakır, kurşun, çinko, nikel ve gümüş yataklarında, kalsit, kuvars, fluorit, dolomit ve siderit ile birlikte bulunur.
BİYOTİT
Kimyasal Bileşimi, K (Mg,Fe)3 (Al,Fe) Si3O10(OH,F)2 Kristal Sistemi, Monoklinik Kristal Biçimi, Levhamsı yada kısa prizmatik kristalli; pulsu ve dağılmış agregatlar halinde kristallere sahip İkizlenme, { 001} yüzeyinde olağan Sertlik, 2.5 - 3 Özgül Ağırlık, 2.7 - 3.4 Dilinim, { 001} mükemmel Renk ve Şeffaflık, Siyah, kahverenginin koyu tonları, kırmızımsı kahverengi, yeşil ve nadiren beyaz; şeffaf- opağa yakın Çizgi Rengi, Renksiz Parlaklık, Yarımetalik, camsı Ayırıcı Özellikleri, Kristal formu, rengi ve parlaklığı, dilinimi Bulunuşu, Granit, pegmatit, gabronorit, diyorit, şist, fillit ve gnayslarda yaygın olarak oluşur
BOKSİT
Değişik alüminyum-demir oksit ve hidroksitlerden (boehmit, gibbsit, diyaspor gibi minerallerden) oluşan bir karışımdır. Alüminyumsilikat içeren kayaların, tropikal koşullar altında yağmur suyunun filtrasyonu ve yıkamasıyla ikincil olarak konkresyonlar şeklinde oluşur. Yeşil, kahverengi, kırmızı ve gri renklerde gözlenirler. Masif, oolitik, pisolitik olabilirler
BORAKS
Kimyasal Bileşimi, Na2B4O7 . 10H2O Kristal Sistemi, Monoklinik Kristal Biçimi, Kısa prizmatik kristalli, bazen levhamsı İkizlenme, { 100} yüzeyinde nadiren Sertlik, 2 - 2.5 Özgül Ağırlık, 1.715 Dilinim, { 100} mükemmel Renk ve Şeffaflık, Renksiz; beyaz, grimsi, yeşilimsi, mavimsi; şeffaf-yarışeffaf Çizgi Rengi, Beyaz Parlaklık, Camsı, bazen toprağımsı Ayırıcı Özellikleri, Kristal şekli, düşük özgül ağırlığı, suda çözünebilirliği Bulunuşu, Boraks, evaporitik ortamlarda oluşan bir mineraldir. Tuzlu göl sularının evaporasyonu ile oluşur. Karbonatlar, sülfatlar ve halit gibi diğer evaporasyon mineralleri ile birlikte bulunur.
DOLOMİT
Kimyasal Bileşimi, CaMg(CO3)2 Kristal Sistemi, Hegzagonal Kristal Biçimi, Rombohedral kristaller halinde; masif, tanesel . İkizlenme, { 0001} yüzeyinde yaygın Sertlik, 3.5 - 4 Özgül Ağırlık, 2.86 Dilinim, { 10-11} mükemmel Renk ve Şeffaflık, Renksiz; beyaz, gri, yeşil, pembe, kahverengi; seffaf-yarıseffaf Çizgi Rengi, Beyaz Parlaklık, Camsı parlaklıkta Ayırıcı Özellikleri, Kalsite benzer ancak, HCL'de çok daha yavaş çözünür. Bulunuşu, Kaya oluşturan yaygın bir mineraldir. Genellikle magnezyumca zengin kireçtaşlarında oluşur. Magnezyum içeren altere bazik magmatik kayalarda, dolomitik kayalar yada kireçtaşlarında bulunan damar ve boşluklarda, hidrotermal damar tipi cevherleşmelerde daha ziyade galenit ve sfalerit çevresinde gang minerali olarak bulunur.
ELMAS
Kimyasal Bileşimi, C Kristal Sistemi, Kübik Kristal Biçimi, Genellikle oktohedral, ayrıca kübik, tetrahedral kristaller halinde, yüzeyleri çoğunlukla bükülmüş şekilde; nadiren masif İkizlenme, {111} ve {001} yüzeyinde yaygın Sertlik, 10 Özgül Ağırlık, 3.51 Dilinim, {111} mükemmel Renk ve Şeffaflık, Renksiz, beyaz, mavibeyaz, gri, sarı, kahverengi, turuncu, pembe, kırmızı, lavanta mavisi, yeşil, siyah. Şeffaf, yarı şeffaf, nadiren opak Çizgi Rengi, Beyaz Parlaklık, Parlak, elmas parıltılı Ayırıcı Özellikleri, Aşırı sertliği, oktohedral dilinimleri, ultraviyole ışık altında floresans özellik göstermesi Bulunuşu, Kimberlitlerde veya volkanik bacalarda olivin, pirop, flogopit ile beraber; konglomeralarda, alüvyal plaserlerde ve nadiren metoritlerde bulunur.
EPİDOT
Kimyasal Bileşimi, Ca2(Al,Fe)3Si3O12(OH) Kristal Sistemi, Monoklinik Kristal Biçimi, Kristalleri prizmatik, genellikle uzun eksene paralel çizikli Sertlik, 6 - 7 Özgül Ağırlık, 3.2 - 3.5 Dilinim, kristalin uzun eksenine paralel, mükemmel Renk ve Şeffaflık, Yeşil-siyah; şeffaf-opağa yakın Parlaklık, Camsı Ayırıcı Özellikleri, Rengi ve kristal formu Bulunuşu, Metamorfik kayaların yaygın mineralidir. Bazalt, diabaz ve kalkerli sedimanter kayaların orta ve düşük mertebeli metamorfizması sonucu oluşur.
FLUORİT
Kimyasal Bileşimi, CaF2 Kristal Sistemi, Kübik Kristal Biçimi, Çoğunlukla kübik, bazen de oktahedronlar, dodekahedronlar şeklinde kristallere sahip İkizlenme, { 111} yüzeyinde sıkça interpenetrasyon ikizlerine rastlanır. Sertlik, 4 Özgül Ağırlık, 3.180 Dilinim, { 111} mükemmel Renk ve Şeffaflık, Morun değişik tonları, mavi, yeşil, sarı, beyaz, pembe, kahverengi, mavimsi siyah; şeffaf-yarışaffaf Parlaklık, Camsı Ayırıcı Özellikleri, Ultraviyole ışık altında mavi, sarı, beyaz ve kırmızımsı renkler gösterir. Kalsitten daha serttir. Sülfirik asitte çözünür. Bulunuşu, Hidrotermal maden yataklarında yaygın olarak oluşan bir mineraldir. Sedimanter kayaların boşluklarında, pnömatolitik yataklarda, sıcak su kaynaklarının oluşturduğu çökellerde, Alpin tipi damarlarda, bazı granitlerde ve çok nadir olarak pegmatitlerde oluşabilir. Birçok metalik maden yatağının gang minerali olarak da gözlenebilir.
GALENİT
Kimyasal Bileşimi, PbS Kristal Sistemi, Kübik Kristal Biçimi, Kübik, oktohedral kristaller halinde; levhamsı, masif, bölünebilir, tanesel, lifsi İkizlenme, {111} , {114}, {144} yüzeylerinde penetrasyon veya kontakt ikizleri Sertlik, 2.5 Özgül Ağırlık, 7.58 - 7.596 Dilinim, {001} mükemmel Renk ve Şeffaflık, Kurşun grisi; Opak Çizgi Rengi, Kurşun grisi Parlaklık, Metalik Ayırıcı Özellikleri, Rengi, metalik parlaklığı, mükemmel dilinimi ve yüksek özgül ağırlığı Bulunuşu, Sfalerit, pirit, markazit, kalkopirit, seruzit, anglezit, dolomit, kalsit, kuvars, barit ve fluoritle birlikte metal sülfit damarlarında yaygın olarak bulunur.
GÖTİT
Kimyasal Bileşimi, HFeO2 - FeO(OH) Kristal Sistemi, Ortorombik Kristal Biçimi, Genellikle masif, böbreğimsi, lifsi, ışınsal dokuda ve nadir bulunan bir mineraldir. Sertlik, 5 - 5.5 Özgül Ağırlık, 3.3 - 4.3 Dilinim, { 010} mükemmel Renk ve Şeffaflık, Kristal olanlar siyahımsı kahverengi, masif olan türleri kırmızımsı-sarımsı kahverengi; opak Çizgi Rengi, Turuncu-kahverengimsi sarı Bulunuşu, Yaygın olarak bulunan bir mineraldir. Demir içeren pirit, manyetit, kalkopirit ve sideritin alterasyonu ile oluşur .
HALİT (KAYA TUZU)
Kimyasal Bileşimi, NaCl Kristal Sistemi, Kübik Kristal Biçimi, Çoğunlukla kübik kristalli; masif, tanesel, kompakt Sertlik, 2 Özgül Ağırlık, 2.168 Dilinim, { 001} mükemmel Renk ve Şeffaflık, Renksiz, beyaz, sarı, turuncu, kırmızımsı, mor, mavi; şeffaf-yarışeffaf Parlaklık, Camsı Ayırıcı Özellikleri, Suda kolay çözünmesi, şekli, tadı Bulunuşu, Halit, evaporit ortamlarda yaygın olarak oluşan bir mineraldir. Tuzlu suların evaporasyonu ile oluşan evaporit yataklarında bulunur. Güncel olarak playa ortamlarında oluşabilir. Silvin, jips ve anhidrit gibi minerallerle birlikte bulunur.
HEMATİT
Kimyasal Bileşimi, Fe2O3 Kristal Sistemi, Trigonal Kristal Biçimi, Genellikle ince yada kalın levhamsı kristaller, rombohedral, piramidal ve nadiren de prizmatikdir. İkizlenme, Penetrasyon ikizi tipikdir. Sertlik, 5 - 6 Özgül Ağırlık, 5.26 Renk ve şeffaflık, Çelik grisi-siyah, opak Çizgi Rengi, Kırmızı-kırmızımsı kahverengi Parlaklık, Metalik Ayırıcı Özellikleri, Kırmızı çizgi rengi ve sertliği, kristal şekli ayırıcı özellikleridir. Bulunuşu, Yaygın olarak bulunan hematit, önemli bir demir mineralidir. Hidrotermal damarlarda ve magmatik kayalarda aksesuar minerali olarak bulunabilir. Volkanik kayalarda, birçok metamorfik kayada, kontakt metamorfik yataklarda, birincil veya ikincil olarak sedimanter kayalarda yaygın olarak oluşabilir.
JİPS
Kimyasal Bileşimi, CaSO4 . 2H2O Kristal Sistemi, Monoklinik Kristal Biçimi, Çoğunlukla ince-kalın levhamsı kristalli; kısa-uzun prizmatik, iğnemsi, masif, tanesel, lifsi İkizlenme, { 100} yüzeyinde kırlangıç kuyruğu, { -101} yüzeyinde kelebek ikizleri çok tipiktir. Sertlik, 2 Özgül Ağırlık, 2.32 Dilinim, { 010} mükemmel Renk ve Şeffaflık, Renksiz-beyaz, sarımsı, yeşilimsi, kırmızımsı; şeffaf-yarışeffaf Çizgi Rengi, Beyaz Parlaklık, Camsı Ayırıcı Özellikleri, Düşük sertliği ve dilinimi Bulunuşu, Deniz suyundaki çözünülürlüğü halit ve anhidrit minerallerine göre daha zayıf olan ve evaporasyonda ilk çökelen mineraldir. Karbonatlı kayalarda piritin oksidasyonundan türeyen sülfirik asitin bulunduğu yerlerde ve bazı volkanik alanlarda da oluşabilir .
KALSİT
Kimyasal Bileşimi, CaCO3 Kristal Sistemi, Hegzagonal Kristal Biçimi, Değişik kristal formlarında İkizlenme, Yaygın; iki ayrı ikiz kanununa göre ikizlenir. Birincisinde ikiz düzlemi taban pinakoid'i, ikincisinde ise rombohedral yüzeydir. Sertlik, 3 Özgül Ağırlık, 2.71 Dilinim, { 10-11} mükemmel Renk ve Şeffaflık, Saf olduğunda renksiz yada beyaz; gri, sarı, kahverengi, kırmızı, yeşil, mavi ve siyah renklerde de gözlenebilir; şeffaf-yarışeffaf Çizgi Rengi, Beyaz-gri Parlaklık, Camsı-mat Ayırıcı Özellikleri, HCl ile çok çabuk çözünebilmesi, dilinimi, şekli, rengi ve sertliği Bulunuşu, Kalsit, doğada bol bulunan minerallerin başında gelir. Karbonatlı sedimanter kayaların (kireçtaşları) ve metamorfik kayaların (mermerler) ana bileşenidir. Birçok cevherleşmenin gang minerali olan kalsit, hidrotermal damarların, karbonatitlerin sık rastlanan minerallerindendir. İkincil olarak, granitlerdeki piroksen ve feldspatların bozunmasıyla oluşur. Travertenlerin, sarkıt ve dikitlerin ana bileşeni olarak bulunur.
